ห่วง "เอลนีโญ" ทำไฟป่าลากยาวถึงฤดูฝน Hotspot สะสม 149,359 จุด

อธิบดีกรมอุทยานฯ ห่วง "เอลนีโญ" ทำไฟป่าลากยาวถึงฤดูฝน ล่าสุด Hotspot สะสม 149,359 จุด เพิ่มขึ้นจากปี 2568 ประมาณ 30,000 จุด คาดเสียหายแตะ 9 ล้านไร่ พร้อมเฝ้าระวังโซนเงาฝน-หลายพื้นที่เชื้อเพลิงสะสมมาก เร่งดับไฟ "พรุโต๊ะแดง"

ปีนี้ฤดูกาลของความแห้งแล้งเปลี่ยนไปมาก เชื้อเพลิงไม่ได้แห้งเหมือนห้วงเวลาปีก่อน ๆ ที่เริ่มจากภาคกลาง ภาคกลางตอนบน ภาคเหนือตอนล่าง ไปจนถึงภาคเหนือ แต่ปีนี้แห้งพร้อม ๆ กันหมด จะเห็นว่ากาญจนบุรีก็ยังเห็นไฟไหม้อยู่เมื่อ 1-2 สัปดาห์ ทั้งที่ควรหยุดไปแล้ว แต่เชื้อเพลิงยังไม่แห้งสนิท

นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กล่าวว่า อิทธิพลของเอลนีโญ จะส่งผลให้เกิดภาวะภัยแล้งในไทย ตั้งแต่ปีนี้ต่อเนื่องถึงปี 2570 และกังวลว่า แม้จะเข้าสู่ฤดูฝนก็อาจเกิดไฟป่าได้ หากฝนตกเป็นหย่อมเล็ก ๆ หรือบางพื้นที่ไม่มีฝน โดยต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษในพื้นที่เงาฝน โซนแห้งแล้ง และหลายพื้นที่ที่ยังไม่เกิดไฟไหม้ แต่มีเชื้อเพลิงสะสม 4 ปีติดต่อกัน อาจส่งผลให้เจ้าหน้าที่ชุดดับไฟป่าต้องทำงานต่อเนื่องไปถึงฤดูฝน ทั้งที่ปกติเจ้าหน้าที่หยุดพักในช่วงดังกล่าว

ทั้งนี้ จุดความร้อน (Hotspot) ตั้งแต่วันที่ 1 ต.ค.2568 จนถึงวันที่ 5 พ.ค.2569 Hotspot สะสม 149,359 จุด เพิ่มขึ้นจากปี 2568 ประมาณ 30,000 จุด โดยเฉพาะในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ พบ 61,716 จุด ขณะที่ป่าสงวนแห่งชาติ พบ 41,114 จุด และพื้นที่นอกเขตป่ากว่า 45,821 จุด

สำหรับพื้นที่ป่าอนุรักษ์ที่พบจุดความร้อนสูงสุด 5 อันดับแรก ได้แก่ อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ (กาญจนบุรี-สุพรรณบุรี-อุทัยธานี) 2,357 จุด, อุทยานแห่งชาติศรีน่าน (น่าน-อุตรดิตถ์) 1,800 จุด, เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลุ่มน้ำปาย (แม่ฮ่องสอน) 1,555 จุด, อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ (กำแพงเพชร-นครสวรรค์-อุทัยธานี) 1,519 จุด และอุทยานแห่งชาติสาละวิน (แม่ฮ่องสอน) 1,493 จุด

นายอรรถพล กล่าวว่า ปีนี้กรมอุทยานฯ จับกุมคดีลอบเผาป่าได้ 48 คดี พื้นที่เสียหาย 3,826 ไร่ และคดีเกี่ยวกับการหาของป่า 16 คดี ของกลาง 1,551 ชิ้น สาเหตุสำคัญยังมาจากการลักลอบเผาป่า เพื่อหาของป่าและล่าสัตว์ จำเป็นต้องเร่งจัดการพื้นที่ชุมชนรอบป่า โดยเฉพาะการจัดสรรพื้นที่ทำกินในเขตป่าสงวนฯ ให้ชัดเจน ระบุผู้ครอบครองได้ และเพิกถอนสิทธิได้ทันทีหากพบการกระทำผิด อย่างไรก็ตามแม้จะมีชาวบ้านและประชาชนช่วยกันดูแลป่า แต่ยังน้อยมากเมื่อเทียบกับปัญหาที่เกิดขึ้น

ส่วนความเสียหายจากไฟป่า ยังอยู่ระหว่างรอการประเมินอย่างเป็นทางการจาก GISTDA ซึ่งต้องตรวจสอบร่องรอยพื้นที่เผาไหม้ (burn scar) อย่างละเอียด เบื้องต้นประเมินคาดว่าอาจเสียหายสูงถึง 9 ล้านไร่ อย่างไรก็ตาม แม้จำนวนไฟป่าปีนี้จะเพิ่มขึ้นจากปีก่อน แต่ค่าเฉลี่ยยังต่ำกว่าช่วง 3 ปีย้อนหลัง

อธิบดีกรมอุทยานฯ กล่าวถึงสถานการณ์ไฟไหม้ป่าพรุ ว่า ในปีนี้ขยับเร็วขึ้น เกิดในช่วงเดือน เม.ย. จากปกติช่วงแล้งของป่าพรุ คือ เดือน พ.ค.-มิ.ย.

ขณะนี้ต้องเฝ้าระวังพิเศษ คือ ป่าพรุโต๊ะแดง จ.นราธิวาส เกิดไฟไหม้หลายครั้ง ตั้งแต่เดือน เม.ย.ที่ผ่านมา ล่าสุด Hotspot สะสม 124 จุด โดยระดมกำลังช่วยกันดับไฟ ซึ่งได้รับการสนับสนุนเฮลิคอปเตอร์จากฝ่ายทหาร และอยู่ระหว่างจัดเจ้าหน้าที่ชุดดับไฟป่าจากพื้นที่ภาคกลาง และภาคใต้ตอนบนเข้าช่วยเหลือ ส่วนป่าพรุหนองทุ่งทอง จ.สุราษฎร์ธานี พบ Hotspot 2 จุด

อีกจุดสำคัญคือ ป่าพรุควนเคร็ง จ.นครศรีธรรมราช และ จ.พัทลุง ขณะนี้พบว่าระดับน้ำเริ่มลดต่ำลงกว่าเส้นมาตรฐานแล้ว แต่ยังไม่เกิดไฟไหม้

ความรวดเร็วของการลดระดับน้ำของป่าพรุ น่าเป็นห่วง ต้องจัดเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนมากขึ้น และต้องวางคนให้ตรงกับพื้นที่เสี่ยงจริง ๆ

อุปสรรคสำคัญของการดับไฟ คือ พรุมีน้ำด้านล่าง การเข้าทำงานยากลำบาก ต้องใช้สายยางหนาและยาว ลากสายไปฉีดน้ำ รวมทั้งการใช้เฮลิคอปเตอร์ของทหาร และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) เข้าช่วยดับไฟ สถานการณ์ล่าสุดยังควบคุมได้ในพื้นที่จำกัด ด้วยบริเวณที่ไฟไหม้ มีลักษณะเป็นเกาะและน้ำล้อมรอบ