ข้อมูลการวิจัยของมหาวิทยาลัยนิวคาสเซิล ประเทศออสเตรเลีย ชี้ว่า ผู้คนทั่วโลกได้ รับเข้าสู่ร่างกาย ผ่านพฤติกรรมประจำวัน ทั้งการบริโภคอาหาร น้ำ และอากาศ ประมาณ 5 กรัมต่อสัปดาห์ หรือ ประมาณ 142,224 ถึง 1,662,631 ชิ้น/คน/ปี

ขณะที่ผลศึกษา “ไมโครพลาสติก” ของประชาชนใน 3 ตำบลที่อาศัยอยู่บริเวณปากแม่น้ำ ในจังหวัดแห่งหนึ่งย่านตะวันออกพบ มีการปนเปื้อนปัสสาวะและอุจจาระคนไทยกว่า 80% โดยน้ำดื่มบรรจุขวดและอาหารทะเล คือ แหล่งรับสัมผัสสำคัญ

"ไมโครพลาสติก" เชื่อมโยงเสี่ยงป่วย "มะเร็ง"

รศ.ดร.อุมา ลางคุลเสน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยผลการตรวจของเสียจากร่างกายกลุ่มตัวอย่าง พบไมโครพลาสติกมากกว่า 80% โดยพบในปัสสาวะเฉลี่ย 3.24 ชิ้นต่อ 100 มิลลิลิตร และในอุจจาระเฉลี่ย 3.6 ชิ้นต่อ 20 กรัม สะท้อนว่าการรับพลาสติกเข้าสู่ร่างกายเกิดขึ้นแล้วในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่แค่ความเสี่ยงในอนาคต

และที่น่ากังวล คือ ปัจจุบันยังไม่มีค่ามาตรฐานความปลอดภัยของไมโครพลาสติกในร่างกายมนุษย์ เนื่องจากความหลากหลายของชนิดพลาสติกและสารเคมีปนเปื้อน

นักวิจัยระบุว่า มีความเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งและพัฒนาการทางระบบประสาทในเด็ก แหล่งที่มาของการปนเปื้อนเชื่อมโยงกับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันโดยตรง

เปิดงานวิจัย "ไมโครพลาสติก" ภัยร้ายทำลาย "ชีวิตมนุษย์"

น้ำดื่มบรรจุขวดแบบถ้วยพบไมโครพลาสติกสูงสุดถึง 382 ชิ้นต่อลิตร และขวดแบบ PET พบสูงสุด 331 ชิ้นต่อลิตร นอกจากนี้ยังพบในน้ำแข็งเฉลี่ย 63 ชิ้นต่อ 150 มิลลิลิตร และในปลาทูไทยเฉลี่ยสูงถึง 78 ชิ้น/ตัว

รศ.ดร.รัฐชา ชัยชนะ หัวหน้าโครงการวิจัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระบุว่า นอกจากนี้ การปนเปื้อนยังพบในน้ำทะเล ดินตะกอน เกลือบริโภค รวมถึงสัตว์เศรษฐกิจหลายชนิด ทั้งกุ้ง หอยแครง และปลากะพง จากการตรวจสอบโดยทีมวิจัย ซึ่งใช้เทคนิคตรวจวัดด้วยตาข่ายขนาด 50 ไมโครเมตร พบไมโครพลาสติกได้มากกว่า วิธีมาตรฐานถึง 42 เท่า สะท้อนว่าสถานการณ์จริงรุนแรงกว่าที่เคยประเมินไว้มาก ซึ่งความหนาแน่นของไมโครพลาสติกในน้ำจะเพิ่มสูงช่วงฤดูฝน ขณะที่ในสัตว์น้ำบางชนิดจะพบสูงสุดในช่วงฤดูแล้ง

ขยะพลาสติก "ต้นทาง" ย้อนคืนห่วงโซ่อาหาร

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการ สสส. กล่าวว่า สสส. สนับสนุนการสร้างองค์ความรู้และผลักดันให้เกิดกลไกทางกฎหมายและนโยบายที่ลดการสัมผัสไมโครพลาสติกตั้งแต่ต้นทาง เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็ง พัฒนาการทางสมองและระบบประสาทของเด็กเล็ก รวมถึงบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขของประเทศในระยะยาว

ขณะที่ ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการมูลนิธิสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ชี้ว่า ต้นตอของปัญหาอยู่ที่ระบบจัดการขยะที่ยังไม่มีประสิทธิภาพ ประเทศไทยมีขยะมูลฝอยสูงถึง 27.2 ล้านตันต่อปี หรือเฉลี่ย 1.2 กิโลกรัมต่อคนต่อวัน แต่ขาดการคัดแยกตั้งแต่ต้นทางที่เข้มงวด ทำให้ขยะพลาสติกหลุดรอดลงสู่สิ่งแวดล้อม แตกตัวเป็นไมโครพลาสติก และย้อนกลับเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารในที่สุด

ผศ.ดร.สตรีไทย พุ่มไม้ นักวิจัยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า แม้ประชาชนจะใช้พลาสติกในชีวิตประจำวันอย่างมหาศาล แต่ส่วนใหญ่ยังไม่ทราบถึงแหล่งกำเนิดหรือตระหนักถึงความเสี่ยงที่แฝงมากับการบริโภค สะท้อน "ช่องว่างด้านความรู้" ที่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบจากปัญหานี้ไม่หยุดอยู่แค่ระบบนิเวศ เมื่อสัตว์น้ำเศรษฐกิจปนเปื้อนไมโครพลาสติก ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคย่อมสั่นคลอน กระทบโดยตรงต่อวิถีชีวิตและรายได้ของชาวประมงพื้นบ้าน ขณะที่การสะสมของอนุภาคพลาสติกในร่างกายมนุษย์อย่างต่อเนื่องจะกลายเป็นตัวเร่งของปัญหาสุขภาพเรื้อรัง ซึ่งท้ายที่สุดจะกลายเป็นภาระด้านสาธารณสุขที่ประเทศต้องแบกรับในระยะยาว

ปัจจุบันพบไมโครพลาสติกทั้งในสิ่งแวดล้อมและในร่างกายมนุษย์แล้ว ขณะที่ประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่รู้ตัว และระบบจัดการขยะของไทยยังไม่สามารถสกัดกั้นได้ตั้งแต่ต้นทาง นักวิชาการและภาคีเครือข่ายจึงเร่งผลักดันให้ผลการวิจัยครั้งนี้ กลายเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายที่นำไปปฏิบัติได้จริง ก่อนที่ปัญหาที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่านี้จะสะสมจนสายเกินแก้

หมายเหตุ: รายงานชิ้นนี้เป็นข้อมูลจากการเสวนา หัวข้อ “ผลกระทบของไมโครพลาสติกต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และข้อเสนอเชิงนโยบายในการบริหารจัดการปัญหาไมโครพลาสติกของประเทศไทย” เมื่อวันที่ 27 เม.ย.2569 จัดโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับสมาคมสถาบันอุดมศึกษาสิ่งแวดล้อมไทย (สอสท.) และภาคีเครือข่ายนักวิจัย

อ่านข่าว :

ยื่น ตร.ขอเร่งติดตาม "ทัศนีย์" หายตัว 4 เดือน หลังไปเที่ยวลาวกับสามีชาวอเมริกัน

จับชาย 31 ปี ฆ่า "คนไร้บ้าน" 3 ศพ พื้นที่เชียงใหม่-เชียงราย

“จีน” เตือน “สหรัฐฯ” ชี้ประเด็น “ไต้หวัน” สุ่มเสี่ยงกระทบความสัมพันธ์ “จีน-สหรัฐฯ” มากที่สุด

หาคำตอบ "ไมโครพลาสติก" อยู่ตรงไหนในชีวิตเรา ทำไมถึงใส่ใจ

แท็กที่เกี่ยวข้อง: